Is as Cor na Rón Thiar, Indreabhán, í Máire Phíotair Uí Dhroighneáin ach tá sí ina cónaí ar an Tuar Beag sa Spidéal le blianta fada. Deir Máire gur óna máthair a fuair sí a cuid amhrán − Máire Nic an Ríogh Uí Chualáin as an nGleann Mór ar an gCeathrú Rua ó dhúchas. Cuimhníonn Máire go mbíodh a máthair i gcónaí ag canadh di féin le linn di a bheith ag déanamh obair an tí agus nuair a bhíodh na páistí á gcur a chodladh aici. Tá cuimhní ag Máire ar laethanta suairce a chaith sí ar an nGleann Mór i gcuideachta theaghlach ceolmhar a seanmháthar. Bhíodh a seanmháthair ag casadh ceoil ar an mileoidean, a haintín Bríd ar an mbosca ceoil agus ag damhsa chomh maith, na comharsana istigh agus ’chuile dhuine ag gabháil fhoinn agus ag damhsa.

Ní raibh mórán suime riamh ag Máire a bheith páirteach i gcomórtais amhránaíochta agus níor sheas sí ar stáitse an Oireachtais ach ceithre huaire riamh. Cháiligh sí d’Oireachtas na bliana 1968 tar éis di an chéad duais a bhaint amach ag feis áitiúil, agus d’éirigh léi an dara háit a bhaint amach an bhliain sin i gComórtas na mBan. Bhain sí triail arís as i 1970 nuair a bhain sí amach an chéad áit i gComórtas na mBan agus an dara háit sa mhórchomórtas oscailte a dtugtar Corn Uí Riada anois air. Bhuaigh sí an chéad áit ag Oireachtas Chonnacht, agus tá duaiseanna éagsúla buaite aici ag éigsí agus ag fleánna ceoil ó shin.

Múineann Máire ranganna amhránaíochta ar an sean-nós do dhaoine óga faoi scáth an Ghaelacadaimh, agus múineann sí mic léinn fhásta freisin ó am go ham in Ionad  Acadamh na hOllscolaíochta Gaeilge ar an gCeathrú Rua. Sa bhliain 2004, bronnadh Gradam Shean-Nós Cois Life ar Mháire mar aitheantas ar a bua amhránaíochta agus na blianta atá caite aici ag teagasc an tsean-nóis don aos óg.

Ceapadh Máire mar Amhránaí Cónaitheach Ionad an Léinn Éireannaigh in Ollscoil na hÉireann, Gaillimh in 2006, agus le linn a tréimhse ansin d’eagraigh sí agus theagasc sí ranganna amhránaíochta ar an sean-nós do ghrúpaí éagsúla ó chian is ó chóngar.

Tá aithne mhaith ar Mháire mar aisteoir sa sobaldráma Ros na Rún, agus is í páirt Mháire atá aici − Bean Pheadair Uí Chonghaile, a bhfuil siopa agus teach lóistín acu i Ros na Rún. Ghlac sí páirt Bhríd Thoirdhealbhaigh sa scannán agus freisin sa dráma stáitse a bunaíodh ar leabhar cáiliúil Mháirtín Uí Chadhain, Cré na Cille.

Tá a glór le cloisteáil ar an téip Tógfaidh Me Mo Sheolta a d’eisigh an Gaelacadamh ar a bhfuil amhráin uaithi féin, ó Phat Phádraic Tom Ó Conghaile agus ó Phatsy Ó Ceannabháin, beannacht Dé leis. Cló Iar-Chonnachta a rinne an taifeadadh.

Amhrán é Bean an Fhir Rua a bhíodh le cloisteáil go han-choitianta i gConamara. Ba cheann de na hamhráin mhóra é agus chantaí é ag oícheanta ceoil sna tithe agus ar bhainiseacha. Bhí an-tóir ag Máire ar an leagan a bhí ag Seán ’ac Dhonncha, na Grásta go bhfaighe sé. Ba é scéal an amhráin mar a chuala Máire é gur mheall an Táilliúir a bhean ón bhFear Rua agus gur éalaigh siad lena chéile, cé go raibh beirt ghasúr aici leis an bhFear Rua. Bhí sé ráite gur chaill an Fear Rua a mheabhair agus a réasún agus nach n-aithneodh sé a bhean dá gcasfaí air í.

• Séanadh
• Ráiteas Príobháideachta
• Cóipcheart
• Inrochtaineacht