CARTLANN NUACHTA Roinn na Gaeilge

22 FEABHRA 2012: TRÍÚ BLIAIN DEN TIONSCADAL SIOLLABAIS DON GHAEILGE

Seoladh an tríú bliain don tionscadal siollabais náisiúnta don Ghaeilge i gColáiste Phádraig, Baile Átha Cliath le déanaí. Is iad an Dr. John Walsh ó Roinn na Gaeilge, OÉ Gaillimh agus an tOll. Máirín Nic Eoin, Roinn na Gaeilge, Coláiste Phádraig, comhstiúrthóirí an tionscadail seo. Thacaigh Foras na Gaeilge leis.

Ba í an saineolaí ar an ilteangachas, Neasa Ní Chinnéide, a sheol an tríú bliain den tionscadal. Tá na siollabais agus na hacmhainní teagaisc ar fad ar fáil anseo.

Sa phictiúr ar chúl ó chlé: John Walsh, Máirín Nic Eoin, Seán Ó Coinn (Foras na Gaeilge), Seosamh Ó Coinne (Foras na Gaeilge), Caoimhín Ó Dónaill (Ollscoil Uladh).

Chun tosaigh ó chlé: Ailin Ni Chonchúir (Bainisteoir Tionscadail), Neasa Ní Chinnéide a sheol an tríú bliain den tionscadal.

24.10.12: AINMNIÚCHÁN DO GHRADAM LEABHAR NA BLIANA

Fógraíodh le déanaí go bhfuil an leabhar  Sé an Saol an Máistir: Filíocht Learaí Phádraic Learaí Uí Fhinneadha, arna chur in eagar ag an Oll. Gearóid Denvir, san iomaíocht le ceithre leabhar eile don teideal Leabhar na Bliana. Fógrófar buaiteoir an ghradaim, ar fiú €10,000 é, sa Leabharlann Náisiúnta ar an Máirt, an 15 Samhain. Bhain an leabhar seo duais amach i gcomórtas an Oireachtais anuraidh.

10 DEIREADH FÓMHAIR 2011: TURAS GO CORCA DHUIBHNE

Thug ceathrar de mhic léinn PhD na Roinne cuairt ar Ghaeltacht Chorca Dhuibhne le déanaí. D'fhreastail Eilís Ní Dhúill, Hugh Rowland, Liam Ó hAisibéil agus Aingeal Ní Chualáin ar Cheiliúradh an Bhlascaoid i nDún Chaoin, ócáid bhliantúil ar ghné éigin de shaol an Oileáin Tiar.

Bhí an Dr. John Walsh i dteannta na mac léinn, fear a bhíonn ar an nGráig go minic é féin. 'Tá áthas an domhain orm mic léinn a thabhairt liom go Corca Dhuibhne agus tá súil agam é a dhéanamh gach aon bhliain as seo amach', a dúirt sé. 'Chaitheas féin go leor ama i gCorca Dhuibhne le linn m'óige agus is breá liom go mbeadh deis ag mic léinn an lae inniu cuairt a thabhairt ar an ndúthaigh'. Bhí scoláireachtaí ag na mic léinn ó Roinn na Gaeilge. Léigh cuntas ar a dturas anseo.

In Ionad an Bhlascaoid a tógadh an pictiúr. Ó chlé: Eilís Ní Dhúill, Hugh Rowland, Liam Ó hAisibéil agus Aingeal Ní Chualáin

19 MEÁN FÓMHAIR 2011: CLÁRAIGH DON CHOMHDHÁIL BHLIANTÚIL

Reáchtálfar An Chomhdháil ar Litríocht agus Cultúr na Gaeilge in Áras na Gaeilge 7 agus 8 Deireadh Fómhair 2011. Beidh níos mó ná triocha cainteoir ag glacadh páirte sa chomhdháil bhliantúil seo ina bpléitear gnéithe éagsúla de litríocht, de chultúr agus de léann na Gaeilge. Tá clár na comhdhála agus foirm chláraithe ar fáil anseo. Moltar do dhaoine clárú a luaithe is féidir.    

1 MEITHEAMH 2011: CÉIM NUA BA SA GHAEILGE FHEIDHMEACH

Seoladh an chéim nua BA sa Ghaeilge Fheidhmeach le déanaí. Comhthionscadal idir Roinn na Gaeilge agus Acadamh na hOllscolaíochta Gaeilge is ea an chéim, an chéad cheann dá sórt a sheachadfar tríd an bhfoghlaim chumaiscthe, le béim mhór ar an teagasc ar-líne. San áireamh sa chéim tá: scileanna Gaeilge, idir labhairt agus scríobh; litríocht, léann agus cultúr na Gaeilge; an tsochtheangeolaíocht; aistriúchán agus ateangaireacht; na meáin chumarsáide; an béaloideas. Breis eolais ar fáil anseo.

6 AIBREÁN 2011: CLÁR RAIDIÓ FAOI CHÉIMITHE GAEILGE NA GAILLIMHE

Chraol RTÉ Raidió na Gaeltachta clár speisialta ar 6 Aibreán faoi dhaoine ar bronnadh scoláireachtaí Fulbright orthu chun an Ghaeilge a mhúineadh sna Stáit Aontaithe. Bhí na daoine go léir a ghlac páirt sa chlár ina gcéimithe de chuid Roinn na Gaeilge, nó rinne siad staidéar ar an nGaeilge anseo. Is féidir éisteacht leis an gclár anseo. Breis eolais faoin Fulbright ar fáil anseo.

24 MÁRTA 2011: PhD SA NUA-GHAEILGE BRONNTA AR LAOISE NÍ DHÚDA

Tá áthas orainn a fhógairt gur bronnadh PhD sa Nua-Ghaeilge ar Laoise Ní Dhúda inniu.

Pobal Gaeltachta an Bhreacbhaile: cás-staidéar sochtheangeolaíoch agus eitneagrafaíoch sa bheartas teanga is teideal don tráchtas a rinne Laoise faoi stiúir an Dr. John Walsh.

Bunaíodh an staidéar ar thaighde mion eitneagrafaíoch ar fheidhmiú an bheartais teanga i gceantar Gaeltachta.

Bhuaigh Laoise scoláireacht ón gComhairle um Thaighde sna Dána agus sna hEolaíochtaí Sóisialta chun cabhrú léi an taighde páirce a dhéanamh.

Déanaimid comhghairdeas ó chroí le Laoise.

Sa phictiúr ó chlé: An tOll. Nollaig Mac Congáil, an Dr. Lillis Ó Laoire, an tOll. Mícheál Mac Craith, an Dr. Laoise Ní Dhúda, an Dr. John Walsh, an tOll. Gearóid Denvir.

31 EANÁIR 2011: LEABHAR NUA FAOIN nGAEILGE AGUS FAOIN bhFORBAIRT

Tá dea-thionchar ag cur chun cinn na Gaeilge ar fhorbairt shocheacnamaíoch na hÉireann agus ba cheart go mbeadh ról lárnach ag an teanga san iarracht a theastaíonn chun an tír a atógáil, dar le húdar leabhair nua Contests and Contexts: The Irish Language and Ireland’s Socio-Economic Development. Ina leabhar, léiríonn an Dr. John Walsh, Roinn na Gaeilge conas a dhein staraithe agus tráchtairí ar shochaí na hÉireann neamhaird den athrú drámatúil teanga a tharla. Áitíonn an t-údar gur gá gá múnla nua teoiriciúil - a tharraingíonn ar ghnéithe den tsochtheangeolaíocht agus den fhorbairt shoch-chultúrtha - chun tuiscint níos fearr a fháil den nasc idir teanga agus forbairt. Ba é Peadar Kirby, Ollamh le Polaitíocht Idirnáisiúnta agus Beartas Poiblí, Ollscoil Luimnigh, a sheol an leabhar i Músaem Cathrach na Gaillimhe ar 28 Eanáir 2011.

Sa phictiúr tá an t-údar John Walsh, Breandán Ó hEaghra, Músaem na Cathrach agus an tOllamh Peadar Kirby.  

Ordaigh an leabhar anseo. Breis eolais anseo.

28 EANÁIR 2011: LEABHAR NUA AN OLL. GEARÓID DENVIR

Seoladh duaisleabhar Ghearóid Denvir, Sé an Saol an Máistir: Filíocht Learaí Phádraic Learaí Uí Fhínneadha, in Óstán na Páirce, An Spidéal, le gairid.

Is é atá sa leabhar eagrán de shaothar an fhile, 151 dán san iomlán, maille le nótaí mínithe agus aiste fhada chritice ina bpléitear ábhar, feidhm agus nádúr fhilíocht seo an bhéil bheo ina comhthéacs logánta, náisiúnta agus fiú idirnáisiúnta. Cló Iar-Chonnacht a d’fhoilsigh an leabhar agus ba é an scríbhneoir agus an t-aisteoir cliúiteach Joe Steve Ó Neachtain a rinne an seoladh.

Is féidir an leabhar a ordú anseo.

Sa phictiúr tá an t-údar, Gearóid Denvir, a bhean chéile Máire, agus bunaitheoir Chló Iar-Chonnacht, Mícheál Ó Conghaile, iarscoláire de chuid Roinn na Gaeilge.

25 EANÁIR 2011: SUÍOMH NUA GRÉASÁIN SHEOSAIMH UÍ ÉANAÍ

I 2009, bhronn CTDES ( IRCHSS) comhaltacht shinsearach taighde ar Lillis Ó Laoire chun leabhar ar Sheosamh Ó hÉanaí a bhí idir lámha aige le tamall de bhlianta a chríochnú. Is é Joe Heaney: Bright Star of the West teideal an leabhair, agus is iad Cló Ollscoile Oxford na foilsitheoirí. Iarmhac léinn le Seosamh Ó hÉanaí, an tOllamh Sean Williams ( Evergreen State College, Olympia Washington, Stáit Aontaithe Mheiriceá) comhúdar an leabhair.

Chomh maith leis an leabhar a chríochnú, tugadh maoiniú don Dr. Ó Laoire le suíomh gréasáin a thógáil. Tá a lán taifeadtaí fuaime agus físe ar marthain ó Sheosamh Ó hÉanaí agus iad ar coimeád ag The University of Washington, Seattle. Cuireadh cóip den ábhar sin chuig Micheál Ó Cuaig ar iarratas ó phobal Charna blianta ó shin, agus í sin ar coimeád anois in Áras Shorcha Ní Ghuairim. Fostaíodh an Dr. Virginia Blankenhorn ar chomhaltacht iardhochtúireachta leis an ábhar seo a ullmhú don idirlín. Le cabhair ó Shéamas Ó Concheanainn, riarthóir Ionad Shorcha Ní Ghuairim, Acadamh na hOllscolaíochta Gaeilge, agus ó Mhicheál Mac Lochlainn, dearthóir agus ailtire meiteashonraí don tionscnamh, ó Mharian Ní Chonghaile, dearthóir suímh agus ó Sheathrún Ó Tuairisc, feidhmeannach ríomheolaíochta, cuireadh an suíomh le chéile. Seoladh an láithreán i Mí na Samhna seo caite agus tá sé beo anois saor in aisce ar líne mar áis thaighde agus teagaisc dóibh siúd ar spéis leo an t-ábhar seo. Is é seoladh an láithreáin: http://www.joeheaney.org/.

10 EANÁIR 2011: CÉIMITHE ROINN NA GAEILGE AG TEAGASC NA GAEILGE THAR LEAR

Bronnadh dámhachtainí teagaisc thar lear ar bheirt de chéimithe Roinn na Gaeilge. Tá Maitiú de Hál, BA, DIO, MA ina Theagascóir Gaeilge Fulbright in Elms College, Massachussetts. Beidh sé ann go dtí Meán Fómhair 2011. Is é Maitiú an tríú duine ó chlé sa phictiúr.

Tá Ailish Bhreathnach, BA, DIO, MA (thíos) ina Teagascóir Gaeilge de chuid Fhondúireacht Ollscoil Éireann Cheanada in Ollscoil St. Francis Xavier, Am Baile Mór (Antigonish), Albain Nua (Nova Scotia) ar feadh na bliana acadúla ó Mheán Fómhair 2010. Chríochnaigh Ailish agus Maitiú araon an MA sa Nua-Ghaeilge i 2010. Comhghairdeas leo beirt! Sa phictiúr, tá Ailish i dteannta an Aire Gnóthaí Pobail, Comhionannais agus Gaeltachta, Pat Carey TD.

Comhdháil ar Litríocht agus cultúr na Gaeilge

Beidh Comhdháil ar Litríocht agus Cultúr na Gaeilge ar siúl ar 15-16 Deireadh Fómhair 2010 in Áras na Gaeilge. Breis eolais anseo

06.10.09:  Maoiniú breise do Thionscadal Siollabais

Bhronn Foras na Gaeilge €64,700 ar an Meitheal um Theagasc na Gaeilge ar an Tríú Leibhéal chun Céim a Dó dá Tionscadal Siollabais a fhorbairt. Is é an Dr. John Walsh, Roinn na Gaeilge a bhunaigh an Mheitheal i gcomhar leis an Dr. Máirín Nic Eoin, Roinn na Gaeilge, Coláiste Phádraig. Tá sé d’aidhm ag an Tionscadal siollabas agus acmhainní teagaisc a fhorbairt don Ghaeilge ar an tríú leibhéal. Foilsíodh Céim a hAon den Tionscadal i Meán Fómhair 2009 agus tá sé ar fáil ar http://www.teagascnagaeilge.ie/

12.07.09: GRADAIM FULBRIGHT BRONNTA AR ROINN NA GAEILGE

Bronnadh dámhachtainí Fulbright ar thriúr a bhfuil baint acu le Roinn na Gaeilge.Beidh an Léachtóir le Gaeilge an Dr. John Walsh ina Scoláire Gaeilge Fulbright in Ollscoil California, Santa Cruz, don bhliain acadúil 2009-2010. Beidh Hugh Rowland, MA agus Mícheál Ó Leidhin, BA, ar céimithe de chuid Roinn na Gaeilge iad beirt, ina dteagascóirí Gaeilge in ollscoileanna in Kansas agus Montana faoi seach. Bronnadh na dámhachtainí ar an triúr ag ócáid i gCaisleán Bhaile Átha Cliath le déanaí.I láthair ag an ócáid chomh maith bhí Molly Hester atá ag gabháil den MA sa Nua-Ghaeilge i mbliana agus ar scoláire Fulbright i mbliana í. Breis eolais ar fáil anseo.

Scoláirí agus teagascóirí Gaeilge Fulbright.

Ar chúl, ar dheis: Mícheál Ó Leidhin, ar chlé uaidh An Dr. John Walsh agus ar chlé uaidh sin arís Hugh Rowland. Tá Molly Hester chun tosaigh ar chlé.

01.06.09: Acadamh Ríoga na hÉireann

Bronnadh ardghradam ar an Dr. Nollaig Ó Muraíle, Léachtóir Sinsearach le Gaeilge nuair a ceapadh é ina chomhalta d'Acadamh Ríoga na hÉireann ar 15 Bealtaine. Bhí sé ar dhuine de 24 comhalta nuathofa den Acadamh ar glacadh leo ag searmanas i mBaile Átha Cliath.

02.03.09: Deireadh Seachtaine Béaloidis

Bhí an-deireadh seachtaine ag lucht an Bhéaloidis in Áras Shorcha Ní Ghuairim i gCarna an deireadh seachtaine 21/22 Feabhra. Comhfhiontar idir Roinn na Gaeilge agus Acadamh na hOllscolaíochta Gaeilge a bhí i gceist agus ba é seo an dara bliain de. Chuaigh mic léinn 1BA, 2BA, 3BA agus an rang MA sa Nua-Ghaeilge siar go Carna tráthnóna Dé hAoine. Bhí léacht ón amhránaí agus an scoláire aitheanta, Peadar Ó Ceannabháin ann oíche Aoine ar fhilí an cheantair. Dé Sathairn chuaigh an slua siar go Cloch na Rón chuig Ionad Folding Landscapes le Tim agus Mairéad Robinson. Chuir na Robastúnaigh fáilte chroíúil roimh an slua agus léigh Tim sliocht faoin gCaptaen Ó Máille ón leabhar is deireanaí leis Connemara: The Last Pool of Darkness. Caitheadh lón i gCloch na Rón agus ar ais linn arís go Carna, mar a raibh roinnt d’amhránaithe an cheantair bailithe le seisiún seanchais agus amhrán a chur ar fáil, seisiún ar éirigh go breá leis. Bhí léacht eile den scoth ina dhiaidh ó Chóilín Ó hIarnáin ar húicéirí Chonamara. D’éirigh thar barr leis an deireadh seachtaine. Bhí gach duine fíorbhuíoch do Shéamas Ó Concheanainn a rinne na socruithe i gCarna. Mar a dúirt duine amháin a d’fhreastail air, “An  €30 is fearr a chaith mé riamh!”

Sa phictiúr: Méadhbh Nic an Airchinnigh, iarrthóir PhD (ag casadh) agus Veronica Nic Laithbheartaigh, 2BA.

15.10.08: Comhdháil ar Chultúr agus Litríocht na Gaeilge

Tionóladh an chomhdháil bhliantúil seo in Áras na Gaeilge ar 17-18 Deireadh Fómhair 2008. Breis eolais anseo.

01.10.08: Maoiniú do thionscadal áiseanna teagaisc Gaeilge

Bhronn Foras na Gaeilge €70,000 ar thionscadal áiseanna teagaisc Gaeilge a bhunaigh an Dr. John Walsh, Roinn na Gaeilge. Bronnadh an t-airgead sin ar an Meitheal um Theagasc na Gaeilge ar an Tríú Leibhéal, grúpa oibre a bhunaigh an Dr. Walsh i gcomhar leis an Dr. Máirín Nic Eoin, Coláiste Phádraig. Tá ionadaithe ó ollscoileanna agus institiúidí tríú leibhéal páirteach sa Mheitheal seo. Fostófar Bainisteoir Tionscadal chun an chéad chéim de shiollabas don Ghaeilge ar an tríú leibhéal a dhearadh agus a fhorbairt, le béim ar leith ar an gcéad bhliain. Beidh an Bainisteoir freagrach as dearadh agus forbairt áiseanna teagaisc agus foghlama chomh maith. Breis eolais ar fáil anseo. 

26.06.08: Duais an Choimisinéara Teanga

Comhghairdeas le Mícheál Óg McGee, 3BA, a bhuaigh duais an Choimisinéara Teanga don aiste taighde is fearr a scríobhadh don chúrsa 'An tSochtheangeolaíocht II'. Bronnfar €500 ar an aiste is fearr sa rang, le caitheamh ar thuras taighde/taighde/leabhair ar ghné éigin den reachtaíocht teanga in Éirinn nó thar lear. Tá Roinn na Gaeilge go mór faoi chomaoin ag an gCoimisinéir Teanga, Seán Ó Cuirreáin, as duais chomh flaithiúil sin a chur ar fáil. Bronnfaidh An Coimisinéir Teanga an duais ag an gComhdháil ar Chultúr agus Litríocht na Gaeilge.  

20.02.08: Oileán Mhanann

Tháinig Oifigeach na Manainnise ar cuairt go Gaillimh inniu (20 Feabhra) chun labhairt faoin athbheochan teanga in Oileán Mhanann. Thug Adrian Cain, 'Y Greinneyder', léacht don rang 2BA ar athbheochan na Manainnise agus ar an gceangal idir an tír seo agus Oileán Mhanann. Bhuail an tUasal Cain le hionadaithe ó eagraíochtaí Gaeilge i nGaillimh le linn na seachtaine chomh maith, chun eolas a thabhairt dóibh faoin bpleanáil teanga i Manainn. Bhí cruinniú aige leis an Aire Gnóthaí Pobail, Tuaithe agus Gaeltachta, Éamon Ó Cuív, chomh maith. Chuir seanathair an Aire, Éamon de Valera, ionadaithe ó Choimisiún Bhéaloideas Éireann go Manainn sna 1940í chun na cainteoirí dúchais deireanacha a thaifeadadh. 

Sa phictiúr thíos: An Dr. John Walsh agus Adrian Cain le mic léinn Roinn na Gaeilge (pictiúr le Mícheál Mac Lochlainn).

26.09.07: Comhdháil i Litríocht agus Cultúr na Gaeilge 2007

Tionóladh an chomhdháil 12-13 Deireadh Fómhair 2007 faoin teideal Lobháin 1607-2007. Tá  an clár ar fáil anseo. Labhair na cainteoirí ar fad faoi ghné éigin d'oidhreacht Lobháin agus an tionchar a bhí aici ar shaíocht na Gaeilge. Póstaer na comhdhála ar fáil anseo.   

Seimineár TG4

25.11.06: Súil siar agus súil ar aghaidh:
10 mbliana de TG4 - ceiliúradh agus anailís

Ó chlé ar chúl:
Criostóir Mac Dubhaill
(riarthóir),
An Dr. John Walsh
(OÉG),
An tOll. Gearóid Denvir
(OÉG),
Máire Ní Neachtain
(Coláiste Mhuire gan Smál).
.
Chun tosaigh:
An Dr. Eithne O'Connell
(OCBÁC),
An Dr. Peadar
Ó Flatharta
(OCBÁC).

• Séanadh
• Ráiteas Príobháideachta
• Cóipcheart
• Inrochtaineacht